MATEMATIKA JARDUNALDIAK    ---   Otsailaren 25ean   ---   J.A. FERNÁNDEZ BRAVO    

 

“ENSEÑAR MATEMÁTICAS EN EDUCACIÓN INFANTIL. TEORÍA DE LAS BUENAS PRÁCTICAS O PRÁCTICA DE LAS BUENAS TEORÍAS?”

 

Zer egin besteok matematikak ikas ditzaten?

 

        Garrantzitsuena ez da nola irakasten den baizik eta nola ikasten den. Ideiak sortu behar dira, hori da lehenengo pausua, gero ideia horiek inkubatu behar dira eta denbora behar da horretarako.

 

Klaseak ez dira prestatu behar, prestatzean bagaude prest ikasleengan jasotzeko guk entzun nahi duguna eta, ezin da hori egin, ikasleak gure usteak betetzen behartzen ditugu “horrela delako” eta irakasleak horrela bete behar dela argi du.

           

Denbora asko eman behar dugu eta dedikatu behar zaio klaseak ez prestatzeari. Gure lana zera da: entzuten ikasi eta arloa menperatu, arloa menperatzeak ikastea suposatzen du (ulertu, menperatu, ulertzen ez duzunaz ohartzea,…)

           

ENTZUN BEHAR DA, umea, ikaste prozesuaren protagonista bihurtuko da hitz egiten hasten denean. Entzun eta haien hizkuntza erabili.

 

        Umea da garrantzitsua, irakasleak ez gara  garrantzitsuenak. “ikaslea, umea, goi mailako izaera da”

 

Ikasten duen burutik irakatsi behar da. Ume batek erantzungo du ikusten duena “bere osasunerako” txarra dela hori esatea konturatu arte.

 

Ikasleek esaten dutena entzun behar da.Haiei entzun behar zaie, pentsamenduaren bidez komunikatu behar gara horretarako, ITZULPENA egin behar da eta horren ondorioz, EGOKITZAPENA egin behar da.

           

HAURREN PENTSAMENDUETATIK ABIATU BEHAR GARA, umeek hitzekin jolastu nahi dute, pentsamenduekin, baina guri hori axola zaigu? Zer nolako aditasuna eskeintzen diegu ikasleei? Normalean gutxiegi entzuten zaie ez gaude haiek esaten digutenari adi. Desperdin handi bat dago pentsatzen irakastea eta baimentzea ikasle bakoitzak bere pentsakera garatzearen artean. Ume guztiek arrazoitzen dute, baina espero ditugun erantzunak ez badira guk espero genituenak, umeak ez duela arrazonatzeko ahalmenik esaten dugu beraz, gure neurketa egiteko da nik entzun nahi dudan berarengandik koinziditzen du esaten duenarekin.

 

Eguneroko lehiak kreatibitateari desafiatzen dio. Helduak erabakitzen du nor balio duen eta nor ez, sormenaren garapena lehian dago.

Usteak desegiteko lehia intelektualak sortu behar dira, “nik nahi dudana”-ri buruz hitz egiteko. Ideiak sortarazi behar dira. Okerrak daude edukien artean eta nik egiten dudanarekin artean. Askotan ez dugu arretarik jartzen originalak ez diren ariketetan edo ekintzetan, originalak ez direnez, ez dute balio (?) baina, nahiz tea originalak izan ez, baliagarriak badira, zergatik ez erabili? Erabili erabilgarria den guztia, originala edo ez-originala.

 

Originaltasunak min asko egiten du kasu askotan egokitasuna itzaltzen duelako.

 

Nola entzun ahal diegu?

 

Jolastea ezinbestekoa da, oinarrizkoa.

 

Gure helburua ezin dugu begi bistatik kendu behar: IKASTEA

 

Hobe da gutxi ikasi baina ONDO ikastea, asko eta nahasturik ikasita izatea baino.

 

Baliabideak edo medioak edozein izan daiteke proiektuak, interes zentruak,….

 

Sinbolo matematikoak eta edukiak ez dira gauza bera.

 

        Okertzen ditugu!

 

Saiestu behar da:

- Prozedura eta helburua bereizten

- Sinboloa eta edukia bereizten

 

Geletara, ENTZUTERA joan behar dugu, entzuteari uzten diogu guri entzuten hasten garenean.

 

Errespetua mantendu behar da nahiz eta izugarrizko liburuak erabili begirunea izan behar zaio eta haiei ez entzutea begirune falta itzela da. Txarrena ez da irakasleak testu liburua erabiltzea baizik eta, testuliburuak irakaslea erabiltzea. Ikastetxe askotan testuliburuak eta fitxak erabiltzeari utzi diote, ondo umeen garapenari eta beharrei burutzen joaten bagara.

 

Inposaturik baldin badago zer egin, noiz egin, nori eman, nola eman,… begirunea galtzen da.

 

EGOKITZEKO, ITZULPENA egin behar da, ARGITU behar da.

 

Garrantzitsuaak dira edukiak eta izenak ere: matematikak konstruktiboak dira.

 

Zenbat denbora eskaintzen zaio hitz-egiteari matematikak lantzen ditugunean?

 

Hitzegitetik => pentsatzera

 

Zentzu fisikoa ematea zentzu matematiko

ari gure burutada da.

 

Azalpenak ematen ditugu gure pentsamendu heldutik abiatuz eta hori ezinezkoa da.

 

Erabiltzen ditugun eguneroko baliabideen azterketa sakona egin behar da ea begirunez eginda dauden edo okerrik dauden.

 

ARAZOA:

Ez ditugu itzulpen nahikoak egiten.

Ez ditugu egokitzapen nahikoak egiten.

 

ENTZUN behar da: Matematikari entzun behar zaio eta ez argitaletxean galdetu.

 

Umeei entzun behar zaie eta irakasleak asko zaindu behar du ikasleek entzun behar duten hiztegia.

 

Sormena eta estrategiak ezartzeko baliabideak izan behar ditugu. Jaiotzaz, irudimentsuak gara baina,…Gu ulertzeko gaitasuna dugu jaiotzen garenetik, ez digu irakasle batek gaitasun hori ematen, ez da irakaslearen poterea begirada batez pasatu ahal izango bagenie guk uste dugun guztia.

 

Zer da maila igotzea? Ez dugu okertu behar edukiak aurreratzearekin, azkon honek, maila jaisten dugu. Edukiak eta jakinduriak nahasten ditugu askotan. Zer da maila igotzea zera da: egiten dena ulertzea, hori bementzea. Ulertzea esaten dena.

 

Eskolak eratzun asko jasotzen ditu galdera askotatik, umeek erantzunik gabeko galdera asko jasotzen dituzte eskolatik.

 

“La claridad de ideas y el rigor de conceptos matemáticos comienza por el ENTENDIMIENTO de lo que se hace y la COMPRENSIÓN de lo que se dice”.

 

Askok, umeen hizkuntza ulertzen ditugu baina ez dugu hainbeste konprenitzen.

 

Umeak ideien bidez komunikatzen dira eta ez hitzekin.

 

        Ikasleen helburua ebidentzia adieraztea da. Nola demostratuko dute ezin izan badute adierazi guk askotan esaten badiegu “lasai, nik jarriko dut, nik eramango dut,…” horrela ez dugu laguntzen. Buruari desfiatu edo lehiatu behar zaio. Umeek entzuten dute, elkarren artean entzuten dute badakitelako besteok esaten dutena baliagarria dela zerbait ulertzeko eta ikasteko haiei balio bazaie. Baina egindakoa adierazteko gaitasuna izatea garrantzitsua da.

 

            Matematika lantzeko edozein hizkuntzak balio du, matematikak bere hizkuntza propioa duelako. Hori dela eta gure ikasleek esaten digutenari ezin diegu Ezetz esan bestela, probabilitatearen munduan sartzen dugu umea. Aukera eman behar da azalpenak emateko eta guk uste dugun erantzuna ez abdugu jasotzen arrazonamendurik gabeko erantzuna dela diogu eta argi dago ez dela horrela. Sentitu behar dute uste dutena esateko aukera dagoela eta ez dutela inolako beldurrik sentitu behar haien ustea azalarazteko.

 

Manipulaziotik abiatu behar gara bertatik, ahozko ekintzetara joateko. Guk hitz egitean, haiek interpretatzen dute, haiek hitz egitean, ideiak sortzen eta borobiltzen dituzte: hitzetatik ideietara pasatzen dira. Prozedurak egon behar dira emaitza hobeak lortu ahal izateko.

 

Erabilitako baliabideen bidez eta materialen bidez ikaste prozesua sortuko da. Umeek, badituzte adierazpen arazoak ez ulermen arazoak.          

 

Ezin dugu helburua eta prozedura nahastu: arrisku handia dago bi kontzeptu hauek nahasteko. Gero eta lehia handiagoa izan buru aktibitatea ere handiagoa izango da.

 

ONDORIOAK:

- Helburua: ikasleek guri esatea haiei esan behar geniena.

- Irakaslea ikasleen zerbitzura dago.

- Irakasleak ez du gela dominatu behar.

- Irakasleak jaso nahi duen erantzuna ez duenean jasotzen urduritasuna sortzen zaio.

         - Emozioen bidez ikasten bada, emozioz irakatsi behar da.

         - Taldea erakarri behar da, ikasleen emozioak lortu behar dira.


UMEAK ISPILUAK DIRA ETA EMATEN DIEGUNA JASOKO DUGU.